//
you're reading...
Bảo hiến

Góp ý sửa đổi Hiến pháp 1992: Hội đồng Hiến pháp cần có chức năng phán quyết – ĐCSVN

15:58 | 16/03/2013

(ĐCSVN)Tại Điều 120 Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 có quy định về Hội đồng Hiến pháp. Đây là quy định mới, lần đầu tiên được đề cập và ghi nhận vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp. Góp ý vào Điều này, nhiều người cho rằng Hội đồng Hiến pháp cần được thiết kế là một thiết chế độc quyền, có khả năng tài phán để bảo vệ Hiến pháp một cách chủ động hơn.

 

 Các đại biểu tại Hội nghị lấy ý kiến về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 do MTTQ Việt Nam tổ chức- Ảnh: TA 

Theo Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992, Hội đồng Hiến pháp là cơ quan do Quốc hội thành lập… Hội đồng Hiến pháp kiểm tra tính hợp hiến của các văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội, Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành; kiến nghị Quốc hội xem xét lại văn bản quy phạm pháp luật của mình khi phát hiện có vi phạm Hiến pháp; yêu cầu Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật của mình hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền hủy bỏ văn bản vi phạm Hiến pháp; kiểm tra tính hợp hiến của điều ước quốc tế được ký kết nhân danh Nhà nước trước khi trình Quốc hội, Chủ tịch nước phê chuẩn”. Đây là cơ quan có trách nhiệm bảo vệ Hiến pháp trước các hành vi vi hiến, bảo đảm việc tuân thủ và thực thi Hiến pháp một cách nghiêm túc.

Góp ý vào Điều này, những đại biểu tham dự các Hội nghị đóng góp ý kiến về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức, nhiều đại biểu nhất trí với quy định tại Điều 120 về thành lập hội đồng hiến pháp là cơ quan chuyên trách bảo vệ Hiến pháp nhằm xây dựng cơ chế phán quyết về những vi phạm Hiến pháp trong hoạt động lập pháp, hành pháp, tư pháp. Các đại biểu tập trung góp ý để Điều này dễ hiểu và sát với chức năng, nhiệm vụ trong thực tế.

Nhiều ý kiến cho rằng, Hội đồng Hiến pháp cần được thiết kế là một thiết chế độc quyền, có khả năng tài phán để bảo vệ Hiến pháp một cách chủ động hơn, bảo đảm cho tính độc lập của hoạt động kiểm hiến. Hội đồng Hiến pháp như quy định như Dự thảo mới chỉ dừng lại ở việc tư vấn, kiểm tra tính hợp hiến của các văn bản pháp luật và kiến nghị, yêu cầu các cơ quan xử lý khi có các văn bản quy phạm pháp luật vi hiến.

GS.TS Trần Quỵ, Uỷ viên thường vụ Tổng hội Y học Việt Nam nêu rõ, có quy định về Hội đồng Hiến pháp là cần thiết, tuy nhiên về chức năng và nhiệm vụ của Hội đồng mới chỉ có tính chất tư vấn, kiểm tra tính hợp hiến của các văn bản quy phạm pháp luật. “Hội đồng hiến pháp chỉ được kiến nghị Quốc hội và các tổ chức khác sửa đổi bổ sung hoặc đề nghị hủy bỏ khi phát hiện văn bản quy phạm có sai sót. Theo tôi nên thực quyền hơn, độc lập hơn, không những giám sát kiểm tra tính hợp hiến của các văn bản quy phạm mà giám sát cả việc thực hiện hiến pháp của Chính phủ và nhân dân. Hiến pháp là luật cao nhất cần có Hội đồng bảo hiến để giám sát việc thực thi, nếu cần phải có toà án Hiến pháp”, Giáo sư Quỵ đề nghị.

Cùng quan điểm trên ,PGS.TS Phạm Xuân Hằng, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng đây là thiết chế mới, lần đầu tiên xuất hiện trong Hiến pháp nước ta với ý nghĩa là cơ quan kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước, bảo đảm sự đúng đắn và thượng tôn Hiến pháp… Tuy nhiên, ông Hằng cho rằng, Điều 120 (Dự thảo Hiến pháp sửa đổi) chỉ quy định thẩm quyền “kiến nghị” của Hội đồng Hiến pháp chứ không có thẩm quyền “phán quyết” đối với các luật, văn bản pháp quy và quyết định không phù hợp với Hiến pháp của các cơ quan nhà nước. Nếu chỉ dừng ở kiểm tra rồi kiến nghị thì thực chất, đây chỉ là cơ quan tư vấn của Quốc hội, mà vai trò tư vấn thì Hội đồng Hiến pháp chưa phải là thiết chế kiểm soát quyền lực, không có khả năng bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp.

Từ suy nghĩ đó, ông Hằng kiến nghị “gọi tên Hội đồng này là Hội đồng bảo hiến có thẩm quyền phán quyết đối với các luật, văn bản và quyết định không phù hợp với Hiến pháp của tất cả các cơ quan nhà nước. Từ cái nghĩa bảo vệ Hiến pháp sẽ nhận diện rõ những nội hàm của trách nhiệm bảo vệ Hiến pháp chính xác hơn”.

GS Nguyễn Lang, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn kinh tế phân tích khía cạnh khác. Đó là cho dù có tên Hội đồng Hiến pháp, Tòa án Hiến pháp hay bất cứ tên gì thì phải dựa trên tinh thần cơ quan này phải có chức năng phán quyết chứ không phải nêu kiến nghị chung chung. “Còn nếu chỉ giao chức năng kiến nghị thì Hội đồng Hiến pháp sẽ kiến nghị tới đâu, với ai để giải quyết vấn đề. Chả lẽ lại kiến nghị với Quốc hội, mà Quốc hội thì cứ nửa năm mới họp một lần. Chuyện sai, chuyện vi hiến cứ để cho kéo dài cả nửa năm đợi tới kỳ họp Quốc hội mới sửa hay sao”, GS Nguyễn Lang nêu vấn đề.

Cũng tại các hội nghị này, một số ý kiến đề xuất nghiên cứu lựa chọn mô hình tối ưu hiện nay nhiều quốc gia đã làm là Tòa án Hiến pháp – cơ quan hoàn toàn độc lập, chỉ tuân thủ Hiến pháp, có chức năng quyết đáp như đình chỉ, bác bỏ, hủy bỏ những văn bản quy phạm pháp luật vi hiến và các quyền khác, trong đó có quyền phán xét về những tranh chấp, kiện tụng trong bầu cử và kết quả bầu cử./.

Các từ khóa theo tin:
Trung Anh

Nguồn: http://www.cpv.org.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30089&cn_id=573316

Discussion

Comments are closed.

%d bloggers like this: